Món Nhật Bản


Hồ ly tinh có thực sự tinh ranh như trong truyền thuyết của Nhật Bản??

Trong quan niệm dân gian của người Nhật Bản, luôn tồn tại những loài vật có tầm ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tâm linh của họ, một trong số đó chính là loài hồ ly (kitsune). Vậy hồ ly đóng vai trò gì trong văn hóa tâm linh của người Nhật Bản? Theo quan niệm của người Nhật, hồ ly được cho là những con cáo đã trải qua tu luyện thành tinh, chúng rất thông minh và chỉ đứng sau loài người, bên cạnh đó chúng còn biết nhiều phép biến hóa, trải qua thời gian tu luyện càng lâu thì chúng đặc biệt càng thông minh và càng có nhiều đuôi.

Hồ ly tinh (Cửu vĩ hồ), thông thường gọi Cáo chín đuôi hay Hồ ly chín đuôi, là một trong những hình dạng tiêu biểu nhất của loài hồ ly tinh, một trong những loại yêu tinh phổ biến và nổi tiếng nhất trong văn hóa các nước Đông Á.

Hình tượng cửu vĩ hồ trở nên rất phổ biến từ xa xưa trong thần thoại Trung Quốc, được cho là có từ tận thời Tiên Tần, khoảng đời nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Đặc biệt, qua tác phẩm Phong thần diễn nghĩa, nhân vật Đát Kỷ được cho là do cửu vĩ hồ hóa thân thành, cùng với sự nổi tiếng nhanh chóng của Đát Kỷ càng khiến hình tượng của Cửu vĩ hồ bất tử trong nghệ thuật.

Hồ ly có thực sự tinh ranh

Một số truyền thuyết về hồ ly tinh ở Nhật Bản

Cùng với sự phổ biến rộng rãi trong nghệ thuật và yếu tố dân gian, các truyền thuyết về Cửu vĩ hồ cũng được thêu dệt và lưu truyền sang Việt Nam, Triều Tiên và Nhật Bản. Tại Nhật Bản, cửu vĩ hồ được gọi là Kitsune.

Vào thời kỳ Muromachi, Otogizōshi đã viết và sưu tập các câu chuyện về Tamamo-no-Mae (kỹ nữ của Thiên Hoàng Konoe), và nó cũng được Toriyama Sekien đề cập đến trong quyển sách Konjaku Hyakki Shūi (có nghĩa là Minh Họa Một Trăm Con Quỷ Từ Hiện Tại Và Quá Khứ).

Hồ ly có thực sự tinh ranh

Tamamo-no-Mae là một kỹ nữ có dung mạo tuyệt thế và cực kỳ thông minh của Thiên hoàng Konoe. Nhưng cô đã khiến cho Thiên hoàng trở nên rất ốm yếu, sau khi Abe no Yasuchika (một âm dương sư đa tài thời Heian) đến để chẩn đoán nguyên nhân gây ra tình trạng sức khỏe kém của Thiên hoàng, cô đã bị người này đuổi đi vì Abe no Yasuchika đã khám phá ra bản chất thực sự của Tamamo-no-mae là một con Hồ ly tinh. Một vài năm sau đó, trong khu vực Nasu, người ta đã trông thấy Hồ ly tinh ăn thịt các phụ nữ và lữ khách.

Thiên hoàng Konoe do đó đã sai Kazusa-no-suke và Miura-no-suke cùng 8 vạn quân đi giết hồ ly tinh. Cuối cùng, hồ ly tinh đã bị giết chết trên các đồng bằng của Nasu và nó hóa thân thành một tảng đá gọi là "sesshoseki" (Sát Sinh thạch). Tảng đá này liên lục thoát ra khí độc, giết chết tất cả mọi sinh vật mà nó tiếp xúc. Tảng đá được xem là đã bị phá hủy trong thời kỳ Nam-Bắc triều, và các mảnh đá của nó đã bay đến các phần khác nhau tại Nhật Bản.

Hồ ly có thực sự tinh ranh

Trong câu chuyện, bức tranh ukiyoe mà nghệ thuật gia Hokusai thuật lại, được hình thành vào thời kỳ Edo, cửu vĩ hồ chiếm hữu thân thể Đát Kỷ song sau đó đã không bị giết chết, thay vào đó nó chạy trốn đến Ma Kiệt Đà ở Thiên Trúc (Ấn Độ cổ đại). Ở đó, cửu vĩ hồ trở thành thiếp của một vương tử, khiến ông hạ lệnh cho chém đầu 1000 nam giới. Sau đó, nó lại bị đánh bại, và phải chạy trốn khỏi nước này.

Khoảng năm 753 TCN, hồ ly tinh lại biến thành một thiếu nữ 16 tuổi tên là Wakamo, nó đã lừa phỉnh Kibi Makibi, Abe no Nakamaro, và nhà sư Giám Chân; và đã lên con tàu đoàn sứ thần Nhật Bản đến triều Đường khi con tàu chuẩn bị quay trở về Nhật Bản.

Năm 1113, Sakabe Yukitsuna (坂部行綱), một samurai không có gia đình, đã gặp một bé gái bị bỏ rơi là Mizukume - mà thực ra là hồ ly tinh biến thành, và đã nuôi đứa bé này trong 17 năm. Vào năm 18 tuổi, cô gái đổi tên thành Tamamo-no-Mae, bước vào hoàng cung và mê hoặc Thiên hoàng Konoe). Cửu vĩ hồ ly có một viên ngọc gọi là hoshi no tama (ほしのたま?, quả cầu ngôi sao).

Truyền thuyết miêu tả viên ngọc của Hồ ly tinh phát sáng với ngọn lửa hồ ly. Một số câu chuyện cho rằng nó thực sự là viên ngọc trai hoặc đá quý ma thuật. Khi trong hình dạng thực, cửu vĩ hồ giữ viên ngọc trong miệng hoặc trên chiếc đuôi của nó. Viên ngọc ấy chứa sức mạnh huyền bí và linh hồn của cửu vĩ hồ, nếu không có viên ngọc cửu vĩ hồ sẽ chết. Nếu một người nào đó có được viên ngọc ấy thì có thể trao đổi và được giúp đỡ bởi cửu vĩ hồ.

Hồ ly có thực sự tinh ranh

Người Nhật đã tích lũy khá nhiều kinh nghiệm dân gian phong phú, đồng thời nhận thực được hồ ly tinh được chia thành hai dạng nhất định: hồ tiên Zenkou và dã hồ Yakou. Nói một cách rõ ràng hơn, Zenkou là loài vật linh thiêng có thể trấn áp tà khí, mang đến điềm lành. Ngược lại, dã hồ Yakou sẽ mang đến điềm dữ vì chúng có khả năng mê hoặc lòng người, là kẻ đầu sỏ gây ra vạn điều tai ương.

Sự khác nhau của hồ tiên Zenkou và dã hồ Yakou

Theo lời kể trong câu truyện của người xưa về Youkai (yêu tinh), Dã hồ thường có bộ lông đỏ như máu, gương mặt hung tàn và quỷ quyệt. Chúng thường biến hóa thành phụ nữ để mê hoặc trêu ghẹo người thường, nhất là những người đàn ông háo sắc, thậm chí chúng còn có thể giết chết họ. Dã hồ còn rất giỏi thuật thôi miên, chúng có thể tạo ra ảo ảnh để đánh lừa con người.

Ngoài ra Dã hồ còn rất mưu mô và xảo quyệt, sẵn sàng làm mọi thứ để giành được thứ chúng muốn. Chúng thường tìm cách đòi hỏi con người phải cống hiến lương thực, xây dựng đền thờ để cung phụng chúng. Nếu không ai nghe lời sẽ bị Dã hồ mê hoặc và điều khiển khiến họ trở nên điên dại.

Hồ ly có thực sự tinh ranh

Theo tín ngưỡng dân gian của người Nhật, hồ tiên Zenkou là linh vật tượng trưng và là sứ giả của vị thần nông Đạo Hà (Inari). Thần Đạo Hà thường xuất hiện dưới hình hài của một vị lão nhân, đôi khi còn là dáng dấp của một thiếu nữ. Đi bên cạnh ngài bao giờ cũng là một con hồ tiên có màu trắng (cáo tuyết). Một số khác còn cho rằng vì loài gặm nhấm ăn ngũ cốc mà loài này lại chính là thức ăn của hồ ly, nên thần Zenkou chính là linh vật bảo hộ lúa gạo.

Đó cũng là lí do mà người Nhật thường hay lui đến các đền thờ để cúng bái thần Zenkou nhằm mong ước một cuộc sống khỏe mạnh, ấm no và sung túc hơn. Người ta còn tin rằng thần Đạo Hà và Zenkou của ngài rất thích ăn đậu hũ chiên, cho nên một số người đến viếng đền còn mang theo đậu hũ chiên làm lễ vật. Đó cũng là lí do mà món đậu hũ chiên ở Nhật có tên gọi là Kitsune (hồ ly).

Như bạn thấy, hồ ly tinh cũng có xấu và tốt. Không phải tất cả đều tinh ranh như trong phim ảnh thường thấy!

6,130 chars | 2017/11/24 10:09

Xem thêm bài viết liên quan

Thú vị mùa hè Nhật Bản

Thú vị mùa hè Nhật Bản

30/05/2017, Kiến thức về Du lịch
Mùa hè là mùa trồng lúa cũng là mùa mà đất nước chuyển sang màu xanh, từ màu xanh của lá anh đào, lá phong, cây sồi, hạt dẻ trên rừng núi cho đến màu xanh đậm hơn của những hàng thông xanh và lũy tre nhẹ nhàng phất mình trong gió. Mùa hè cũng là mùa của pháo hoa. Hầu như hàng đêm, mọi người quanh...
Một vòng Nhật Bản dịp năm mới

Một vòng Nhật Bản dịp năm mới

10/01/2018, Kiến thức về Du lịch
Một số đền thờ và đền thờ nổi tiếng nhất như Toà Meiji ở Tokyo, Fushimi Inari Taisha của Kyoto, Sumiyoshi Taisha của Osaka và Tsuruoka Hachimangu của Kamakura, thu hút hơn một triệu du khách trong những ngày đầu tiên của năm mới. Du khách đều rất mong đợi, và xếp hàng trong hơn một giờ tại b...
9 địa điểm bạn nên đặt chân tới một lần tại Nhật Bản

9 địa điểm bạn nên đặt chân tới một lần tại Nhật Bản

12/01/2018, Kiến thức về Du lịch
Trong những ngày của thời xa xưa, đất nước samurai của Nhật Bản đã cố gắng để chinh phục thế giới thông qua chiến tranh. Ngày nay nó đang chinh phục thế giới với công nghệ của nó, động cơ hai và bốn bánh tuyệt vời của nó và thông qua trái tim của tất cả những người ghé thăm nó.
Dành cho những thực khách muốn tìm hiểu về Sake

Dành cho những thực khách muốn tìm hiểu về Sake

28/08/2017, Kiến thức về Du lịch
Huyện Nada của Kobe là một trong những huyện sản xuất rượu sake nổi tiếng và nổi tiếng nhất của Nhật Bản, cũng như là một trong những nơi tốt nhất để ghé thăm nhà máy rượu sake do số lượng lớn trong khu vực. Nhiều nơi được đặt trong các tòa nhà theo phong cách truyền thống và mở cửa cho nếm thử, ...
Góp nhặt những suối nước nóng tốt nhất Nhật Bản (Phần1)

Góp nhặt những suối nước nóng tốt nhất Nhật Bản (Phần1)

12/04/2017, Kiến thức về Du lịch
Jizonoyu là một trong những ngôi nhà tắm của vùng Kusatsu. Nó nằm ở vị trí chỉ cần 5 phút đi bộ dọc theo một vài con đường bên cạnh của Yubatake . Thường xuyên được người dân địa phương sử dụng, các phòng tắm nhỏ, tách biệt theo giới tính được đổ đầy nước rất nóng trước tòa nhà và mỗi phòng có kh...
Khám phá về nguồn gốc cây Bonsai bay lơ lửng trên không trung ( Phần 1)

Khám phá về nguồn gốc cây Bonsai bay lơ lửng trên không trung ( Phần 1)

28/11/2017, Kiến thức về Du lịch
Bonsai (tiếng Nhật: 盆栽; Hán-Việt: bồn tài, nghĩa là "cây con trồng trong chậu") là loại cây cảnh nhỏ có dáng cổ thụ trồng trong chậu cảnh.Bonsai có nguồn gốc từ núi cao Trung Quốc và sau đó nó được phổ biến sang Nhật Bản và Hàn Quốc và khi họ phát hiện trên núi có các cây nhỏ mọc hoang dã giống c...
Những trải nghiệm cho chuyến du lịch Nhật Bản hấp dẫn hơn (phần 2)

Những trải nghiệm cho chuyến du lịch Nhật Bản hấp dẫn hơn (phần 2)

25/05/2017, Kiến thức về Du lịch
Đảo Yakushima thuộc địa phận tỉnh Kagoshima. Thiên đường xanh của Nhật Bản, nơi này được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới. Mỗi năm có hơn 300.000 khách du lịch yêu thiên nhiên ghé thăm hòn đảo này. Điều kiện môi trường sinh thái tuyệt vời và trong lành là lý do khiến Yakushima trở ...
Trải nghiệm suối nước nóng (onsen) phần 1

Trải nghiệm suối nước nóng (onsen) phần 1

28/12/2017, Kiến thức về Du lịch
Nhật Bản được xem là một trong những quốc gia có nguồn suối nước nóng (người Nhật gọi đó là các "Onsen") dồi dào nhất trên thế giới: trên khắp chiều dài Nhật Bản có khoảng 150 suối nước nóng và 1400 các nhánh suối nhỏ. Ngâm mình trong các suối nước nóng với nhiệt độ khoảng từ 25°C à 60°C hay có n...
Hồ ly có thực sự tinh ranh như truyền thuyết, cùng nhau trải nghiệm làng Hồ ly tại Nhật Bản Phần 3

Hồ ly có thực sự tinh ranh như truyền thuyết, cùng nhau trải nghiệm làng Hồ ly tại Nhật Bản Phần 3

24/11/2017, Kiến thức về Du lịch
Người Nhật Bản còn tổ chức những lễ hội hồ ly (Kitsune no Yomatsuri) nhằm tôn vinh một nét văn hóa dân gian đặc sắc của đất nước họ. Đến với lễ hội, ai nấy đều khoác lên mình những bộ trang phục cực kì xinh đẹp, mặt đeo những chiếc mặt nạ hồ ly cách điệu đủ màu sắc, có người còn cầm thêm lồng đèn...
Hoa Chi Anh (Shibazakura)

Hoa Chi Anh (Shibazakura)

06/06/2017, Kiến thức về Du lịch
Hoa Chi Anh là một loại hoa chỉ có ở Nhật Bản, theo tiếng Nhật được gọi là: “Shiba Zakura”, thuộc loại thảo, cây cao chừng 20-30 cm, vậy nên khi trồng sát với nhau, chúng có thể tạo ra một thảm cây phủ kín, thấp dưới mặt đất. Hoa có màu tím hơi giống hoa anh đào, tím viền trắng, hoa màu tím đỏ ha...