Món Nhật Bản


Ukiyo-e nghệ thuật tranh khắc gỗ truyền thống của Nhật Bản phần 2

Bộ tranh Fuji đầu tiên mang tên Ba mươi sáu cảnh núi Phú Sĩ ( gồm tất cả 46 tác phẩm) ra đời là một tiếng vang lớn, vượt qua biên giới của xứ sở nơi ngọn Phú Sĩ ngự trị, tác động sâu sắc đến trào lưu hội họa đương thời ở châu u, đưa ông trở thành một danh họa vĩ đại trong làng hội họa thế giới. Khi đã ngoài 70, Hokusai còn trở lại bên chân ngọn núi thiêng, như một tín đồ chân chính, bắt đầu bộ tranh khác cùng đề tài “Một trăm cảnh núi Fuji.

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Nhưng chỉ riêng bức “Ngọn sóng lớn” thôi cũng đủ làm ông bất tử. Nó được xứng tụng là một trong những bức tranh vĩ đại nhất của nhân loại. Thế giới không chỉ biết đến Ukiyo-e qua tranh của Hokusai mà còn quen thuộc với những người đẹp trong tranh của Utamaro, người đã tạo ra thời đại vàng sắc trên mộc bản. Người ta cũng không quên những thị trấn náo nhiệt và phong cảnh thiên nhiên mê hồn trong tranh của Hiroshige, hàng loạt bộ tranh vẽ con đường Tokaiđo của ông đã gây ra một ảnh hưởng lâu dài với nghệ thuật thế giới cũng như núi Fuji của Hokusai.

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Công đoạn

Một bản in Ukiyo-e muốn hoàn thiện phải trải qua khá nhiều công đoạn. Theo phương pháp truyền thồng thì cần ít nhất ba người để hoàn thành một tác phẩm. Đầu tiên, người họa sĩ phải vẽ một bản gốc bằng mực đen (sumisen). Người ta dựa vào đó tạo ra bản hanshita. Bản này sau đó sẽ được thợ khắc horishi dán sấp vào một phiến gỗ và cắt bỏ những phần trắng, để lại bức hoạ ngược trên phiến gỗ gọi là sumiita. Nó dùng để in những đường viền đen. Bản đầu tiên gọi là kyogo-zuri sẽ được đưa cho hoạ sĩ để kiểm tra lại lần cuối và hoàn thiện bản khắc.

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Nếu là tranh đen trắng thì đến đây có thể coi là hoàn thành. Còn nếu là tranh màu thì công việc mới chỉ bắt đầu. Những tấm iroita được tạo ra dựa trên bản khắc gỗ này, mỗi tấm sử dụng cho một mảng màu của tranh. Surishi tô màu lên những miếng gỗ dưới sự giám sát chỉ đạo của hoạ sĩ trước khi chúng được đưa vào sử dụng. Nguyên tắc in màu là đi từ màu sáng đến các màu tối hơn và từ những hoạ tiết nhỏ đến các hoạ tiết lớn.

Ý tưởng

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Cuộc sống đầy lạc thú và những khu nhà hát ở Edo cung cấp cho các hoạ sĩ Ukiyo-e một mảnh đất màu mỡ với các đề tài là geisha và nghệ sĩ kabuki. Bijin-ga ra đời, ghi lại hình ảnh những người phụ nữ được coi là biểu trưng của cái đẹp. Người ta thấy trong đó những nghệ sĩ, kỹ nữ, và cả những nhân vật hư cấu trong các tác phẩm văn học. Dọc các đường phố Edo, chúng ta bắt gặp hình ảnh các nghệ sĩ kabuki nổi tiếng trong Yakusha-e.

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Đối lập với phong cách khá nhẹ nhàng ở Kyoto và Osaka, các nghệ sĩ kabuki ở Edo được biết đến với dòng kịch aragoto đầy kịch tính. Những hình minh hoạ quảng cáo do đó thường tập trung vào các cảnh cao trào trong các vở kịch. Trong các bức tranh về chủ đề hưởng lạc, tất nhiên không thể thiếu những bức có chủ đề về tình dục, được coi là dung tục ở Nhật vào thời điểm đó. Những cô gái mại dâm xinh đẹp, những võ sĩ Sumo hay những diễn viên nổi tiếng cũng thường được mô tả khi đang tham gia vào các hoạt động giải trí.

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Chính vì vậy, dòng tranh dân gian này dấy lên rất nhiều tranh cãi trong dư luận. Sau này, chủ đề phong cảnh trở nên nổi tiếng. Những chủ đề về chính trị và những cá nhân ở trên tầng lớp thấp nhất của xã hội (gái mại dâm, đô vật và diễn viên) không còn được chấp nhận trong những tác phẩm in nữa và hiếm khi xuất hiện. Tình dục không phải là chủ đề được chấp nhận nhưng vẫn xuất hiện trong các tác phẩm.

ukiyoe-nghe-thuat-tranh-khac-go-cua-nhat-ban-phan-2

Một vài nghệ sĩ và nhà in vẫn bị phạt vì sản xuất những tác phẩm mang tính gợi dục. Ngày nay, những bức tranh Ukiyo-e được bày bán rất nhiều trên đường phố Nhật Bản, trở thành quà lưu niệm đc du khách yêu thích. Sự mến mộ của du khách thập phương với loại hình nghệ thuật này đã góp phần cứu nghệ thuật tranh truyền thống khỏi sự diệt vong.

Xem thêm bài viết liên quan

Cặn kẽ với nghệ thuật thư pháp Nhật Bản (phần 1)

Cặn kẽ với nghệ thuật thư pháp Nhật Bản (phần 1)

06/02/2018, Thủ công Nhật Bản
Thư pháp Nhật Bản ( 書 道shodō ) còn được gọi là shūji ( 習字 ) là một hình thức viết thư pháp, hoặc là viết về nghệ thuật, về tiếng Nhật . Trong một thời gian dài, nhà thư pháp được ái mộ nhất trong Nhật Bản đã đi theo Vương Hy Chi, một thư pháp người Trung Quốc trong thế kỷ thứ 4, nhưng sau khi phá...
Cặn kẽ với nghệ thuật thư pháp Nhật Bản (phần 2)

Cặn kẽ với nghệ thuật thư pháp Nhật Bản (phần 2)

06/02/2018, Thủ công Nhật Bản
Thư pháp là một chủ đề tiểu học trong hệ thống giáo dục bắt buộc của Nhật Bản. Trong trường trung học, thư pháp là một trong những lựa chọn trong số các môn nghệ thuật, cùng với âm nhạc hoặc vẽ tranh. Đây cũng là hoạt động của câu lạc bộ trường trung học nổi tiếng, đặc biệt với sự xuất hiện của v...
Tượng Chibi Thú Cưng Nhật Bản

Tượng Chibi Thú Cưng Nhật Bản

25/07/2019, Thủ công Nhật Bản
Trong cuộc sống của mỗi người hiện nay, các con vật thú cưng luôn được mọi người yêu mến, chúng luôn vui đùa tạo cho chúng ta cảm giác vô cũng thoải mái, Nhưng không phải ai cũng có điều kiện để nuôi một con thú cưng bên mình, không gian chật chội, hay bị dị ứn...
Nguồn gốc và công dụng của đất sét trong nghệ thuật làm đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bản

Nguồn gốc và công dụng của đất sét trong nghệ thuật làm đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bản

15/07/2019, Thủ công Nhật Bản
Đất sét cự kỳ phổ biến trong cuộc sống của chúng ta. Hiện nay, các loại đất sét rất phong phú, từ các loại đất sét cho trẻ em tha hồ sáng taọ, đến các loại đất sét ứng dụng cho nghệ thuật làm đồ handmade hay ứng dụng trong nghệ thuật làm gốm đều rất ph...
Marugame Uchiwa - Những chiếc quạt giấy đầy màu sắc cho ngày hè oi bức

Marugame Uchiwa - Những chiếc quạt giấy đầy màu sắc cho ngày hè oi bức

09/04/2018, Thủ công Nhật Bản
Người ta sử dụng giấy washi – là một loại giấy truyền thống có hoa văn rất đẹp để tạo nên phần đầu quạt, bên cạnh đó thì loại vải hoa – loại vải cotton thường được dùng để may các bộ yukata cũng rất được ưa chuộng bởi tính bền và hoa văn rất phong phú. Những họa tiết có trên quạt thường có hình c...
Tượng búp bê chibi Nhật Bản dùng dịp nào?

Tượng búp bê chibi Nhật Bản dùng dịp nào?

12/07/2019, Thủ công Nhật Bản
Tượng chibi Nhật Bản là một món hàng được người Nhật Bản vô cùng yêu thích bởi vẻ đáng yêu, dễ thương và cũng hết sức ý nghĩa của nó. Hôm nay, monnhatban.com sẽ đưa các bạn đến với thế giới tượng búp bê chibi Nhật Bản rất hot tại đất nước này nhé.
Câu chuyện về Hạc Giấy Senbazuru và điều ước của cô bé Sadako Sasaki

Câu chuyện về Hạc Giấy Senbazuru và điều ước của cô bé Sadako Sasaki

03/04/2018, Thủ công Nhật Bản
Hình ảnh cô gái nhỏ bé ngồi cạnh khung cửa sổ và không ngừng gấp hạc đã làm rung động bao nhiêu trái tim của con người. 644 là con số cuối cùng mà Sadako Sasaki để lại vì cô quá yếu và không thể gấp được nữa đó cũng là ngày cô rời khỏi thế giới.Để tưởng nhớ hành động của cô mọi người đã chung tay...
Cách làm đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bản

Cách làm đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bản

16/07/2019, Thủ công Nhật Bản
Hiện nay, các loại đồ Handmade luôn được sự quan tâm của rất nhiều người, các món đồ thủ công này được làm quà tặng rất ý nghĩa, mang cảm xúc, tình cảm của người gửi trao đến nguời nhận bằng những món quà làm thủ công như đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bả...
Giới thiệu về đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bản

Giới thiệu về đồ Handmade - Tượng Chibi Nhật Bản

09/07/2019, Thủ công Nhật Bản
Trong những năm gần đây, những món quà tặng Handmade luôn được quan tâm và chú ý. Những món quà thủ công luôn là sự lựa chọn số 1 của hàng triệu người khi cần tặng những món quà ý nghĩa cho người thân, gia đình, bạn bè, khách hàng trong những dip lễ hằng nă...
Nghệ thuật gấp giấy origami và câu chuyện về cô bé Sadako Sasaki

Nghệ thuật gấp giấy origami và câu chuyện về cô bé Sadako Sasaki

09/08/2018, Thủ công Nhật Bản
Một số mẫu hình trong nghệ thuật gấp giấy origami nổi tiếng nhất là hạc giấy Nhật Bản. Truyền thuyết nói rằng, nếu bạn gấp đủ 1000 con hạc giấy (gọi là senbazuru), ước muốn của bạn sẽ thành hiện thực...